سونوگرافی بارداری

انواع سونوگرافی در بارداری

پزشکان بر این عقیده اند که خانم ها قبل از اقدام به بارداری باید از رحم و تخمدان خود یک سونوگرافی انجام دهند، تا از سلامت و وضع سیستم باروری خود مطلع شوند. انجام این سونوگرافی کمک شایانی در جهت سالم بودن رحم ، عدم وجود کیست تخمدانی و فیبروم می نماید. با انجام سونوگرافی از رحم و تخمدان، بسیاری از مشکلات رحمی نیز بررسی خواهد شد.

توصیه می شود که زنان قبل از اقدام برای بارداری و یا حاملگی این سونوگرافی را انجام دهند تا زمان تخمک گذاری آنان نیز به خصوص برای خانم هایی که سیکل قاعدگی نامنظمی دارند، مشخص شود. برای این منظور مناسب ترین زمان انجام این سونوگرافی در روزهای ۱۲ تا ۱۶ چرخه قاعدگی می باشد، که تعیین می شود.

خانم هایی که دوران بارداری طبیعی و نرمالی دارند، در مجموع به ۴ سونوگرافی احتیاج پیدا می کنند، ازجمله موارد:

  • اوایل بارداری
  • در ۱۲ هفتگی
  • در ۱۶ هفتگی
  • در ۳۲ هفتگی

چنانچه خانمی دارای مشکلاتی از جمله: فشار خون بالا، بیماری دیابت، کوچک بودن جنین، چندقلویی  جنین و… را دارا باشد باید سونوگرافی بیشتری را انجام دهد که اغلب این پروسه را در هفته های بین ۲۸ تا ۳۶ هفتگی انجام می دهند تا مشکلات را بهتر و دقیق تر مورد بررسی قرار دهند.

سونوگرافی ها به انواع مختلفی دسته بندی می شود، از جمله:

  • سونوگرافی ترانس واژينال :اغلب در ابتدای حاملگی ، که پروپ از واژن صورت می گیرد.
  • سونوگرافی استاندارد : یکی از روش های روتین می باشد كه پروپ از روی شكم گرفته می شود، تا سونوگرام دو بعدی از وضعيت رشد جنين کسب شود.
  • اولتراسوند پيشرفته : شبيه روش عادی می باشد، اما امتحان سونو بيشتر روی نكاتی كه مشكوك است، اتفاق می افتد. بنابراین از دستگاه ها و تجهیزات پيشرفته استفاده می نمایند.
  • دوپلر اولتراسوند : این روش به منظور تغيير مختصری که در فركانس امواج فرا صوتی رخ می دهد وبر می گرداند، اكوی گردش خون را با فركانس مختلف و رنگ با طيف های گوناگون روی مونيتورنمایان می کند. اين تغييرات با كيفيت Bounce off رخ خواهد داد.
  • سونوگرافی سه بعدی : این سونو از پروپ با طراحی و نرم افزار خاص برای ايجاد تصوير سه بعدی از جنين اتفاق می افتد.
  • سونوگرافی چهار بعدی D4 و سه بعدیD3: این سونو كه موارد استفاده برای ديدن صورت و حركات جنين در بارداری به کارمی رود، قابل استفاده می باشد.
  • اكو كارديوگرافی قلب جنين : این سونو به منظور آناتومی و عمل قلب جنين و به خصوص آنومالی های قلب جنين (Congenita Heart Defect) استفاده می شود.

اولین سونوگرافی در بارداری

این نوع از پروسه را در اوایل بارداری و از سطح شکم انجام می دهند تا قلب جنین مشاهده شود. برای دیدن قلب جنین بهتر آن است که در هفته ۵ تا ۷  این سونوگرافی صورت می گیرد. اما هنوز صدای قلب جنین به خوبی قابل شنیدن نمی باشد. بهتر است که مادران در این زمان عجله ننمایند و شکیبا باشند. هدف پزشک یا متخصص زنان در این سونوگرافی تعیین قد جنین از نوک سر تا پایین باسن می باشد تا بتواند سن دقیق بارداری را تعیین نماید. یکی از مهم ترین تشخیصی که در این زمان صورت می گیرد، معاینه جنین در داخل رحم و در موقعیت اصلی آن می باشد . یعنی بارداری خارج از رحم رخ نداده باشد. از دیگر مزایای این سونوگرافی در این می باشد که اعلام کند مادر دارای چند جنین می باشد، یعنی یک قلویی یا چند قلو بودن جنین در این مرحله مشخص خواهد شد. در صورتی که سونوگرافی از واژینال انجام گیرد، دسترسی راحت تری به قلب و حتی رشد جنین  بهتر ظاهرمی شود.

سونوگرافیNT

این سونوگرافی به همراه آزمایش خون برای بررسی اختلال و ناهنجاری های ژنتیکی، به عنوان آزمایش های غربالگری سه ماه اول بارداری به شمار می آید، این پروسه از ابتدای هفته ۱۱ تا آخر هفته ۱۳ حاملگی انجام خواهد شد. اين فرآیند شامل آزمايش خون و سونوگرافی می باشد. انجام سونوگرافی، به تنهایی در تشخیص ناهنجاری ها و اختلالات جنین در حدود ۷۵ درصد قابل قبول می باشد و اگر با آزمایش خون انجام شود، صحت آن به ۸۵ درصد خواهد رسید.

اين آزمایش مرکب از سنجش ۲ ماركر در خون مادر (PAPP-A و Free -βHCG) و بررسی سونوگرافيك (NB و NT) است كه برای بررسی  برخی از آنومالی ها مانند احتمال خطر سندرم داون، تريزومی ۲۱، ۱۸ و تريزومی ۱۳ انجام می ‌شود. (تریزومی یعنی سه کروموزوم به جای دو کروموزوم طبیعی) یعنی کروموزوم های شماره ۱۳ و ۱۸ و ۲۱ جنین را از جهت سه تایی بودن که نوعی ناهنجاری است، بررسی می كنند. یکی از مواردی است که در خون مادران مورد بررسی قرار می گیرد.

در سونوگرافی كه به آن ان تی يا (NT (Nuchal Translucency گفته می شود،  مقداری از مايع  واقع در پشت گردن جنين مورد اندازه گيری قرار گرفته می شود، كه در جنين‌های مبتلا به سندرم داون تمايل به افزايش دارد. فقدان استخوان بينی (NB) (Nasal Bone) نيز در بررسی سونوگرافيك قادر است که مطرح كننده ابتلاء جنين به سندرم داون باشد.

سونوگرافي تعيين جنسيت

این سونوگرافی در هفته ۱۶ بارداری ، برای تشخیص ناهنجاری های جنین صورت می گیرد. چون دیدن اندام های کوچک جنین در این زمان راحت تر می باشد. در هفته های ۱۶ تا ۱۹ حاملگی جنسیت، دست و پا، تعداد انگشتان، صورت، وضع لب ها، گوش، چشم، دیافراگم، ستون فقرات، کلیه ها، مثانه و معده پر از مایع و چهار حفره ای بودن قلب جنین مشاهده می شود. باید گفت که انجام این سونوگرافی حائز اهمیت نمی باشد و بسته به خواست مادران تجویز می شود. زمانی متخصص زنان یا پزشک معالج آزمایش آمنیوسنتز را تجویز می نماید که خواهان بررسی اندازه عرض گردن  باشد که حد نرمال باید بالاتر یا مساوی با ۳ میلی لیتر باشد. انجام این آزمایش کمک می کند تا هرگونه غیر طبیعی بودن کروموزوم ها دیده شود. در هفته ۲۲ بارداری جنین باید کاملا چک شود. این چکاپ برای مشاهده ای اندام های داخلی مانند قلب و سر می باشد. یکی دیگر از مواردی که متخصص چک می نماید، تبادلات بین مادر و جنین می باشد که از طریق بند ناف، جفت و مایع آمنیونی قابل انجام می باشد. در هفته ۲۲ بارداری تمام حرکات و اندام های شکل گرفته جنین توسط مانیتور، مورد بررسی قرار گرفته می شود.

اكو كارديوگرافی قلب جنين

این نوع سونوگرافی برای افرادی تجویز می شود که در خانواده یک کودک با ناهنجاری قلبی یا سایر ناهنجاری ها را دارا هستند، این موضوع باید حتما به پزشک رادیولوژیست اطلاع داده شود تا مادر به یک سونوگرافیست اکولوژیست مربوط به قلب مراجعه نمایند تا به شکل خیلی مطمئن تری جنین معاینه شود.

آخرين سونوگرافی در بارداری های طبیعی: جنین تا هفته ۲۰ بارداری وزن چندانی نمی گیرد، اما بعد از سه ماهه دوم و همراه با سه ماهه سوم  زمان وزن گرفتن جنین می باشد. آخرین سونوگرافی برای بررسی وزن جنین انجام می شود. در هفته ۲۸ حاملگی سونوگرافی برای بررسی طول استخوان ران ها، بای پاریتال و دور شکم گرفته می شود تا بر روی منحنی مشخص شود و وزن جنین تخمین زده شود. چنانچه در ۳۰ هفتگی، اندازه جنین از روی سونوگرافی و سن جنین براساس اولین روز آخرین سیکل قاعدگی مطابق نباشد بدان معنا می باشد که رشد جنین کافی نیست و خون رسانی به جنین به کندی صورت گرفته که برای این منظور سونوگرافی کالر داپلر را برای مادران تجویز می نمایند.

سونوگرافي داپلر

این سونوگرافی زمانی تجویز می شود که خون رسانی به جنین ضعیف صورت گرفته باشد. با انجام سونوگرافی داپلر مقاومت جریان خون، حجم جریان خون جفت و مقاومت جریان مغز جنین صورت می گیرد. این سونوگرافی در هفته ۲۸ بارداری هیچ ارزشی ندارد.

اگر سونوگرافی داپلر در هفته ۳۲ بارداری انجام شود، چون جنین بزرگ است روی صفحه مانیتور به خوبی قابل تشخیص نمی باشد و اندام های جنین به دور هم جمع می شوند. این عارضه برای رادیولوژیست مشکل ایجاد می نماید.

سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی

یکی از روش های سونوگرافی پزشکی، سونوگرافی سه بعدی می باشد، که اغلب در مورد سونوگرافی حاملگی و با استفاده از تصاویر سه بعدی جنین کاربرد دارد . به طور کلی، چندین روش برای تشخیص اولتراسونوگرافی در بارداری وجود دارد که رایج ترین آن سونوگرافی دو بعدی می باشد . در سونوگرافی سه بعدی ، برخلاف سونوگرافی دو بعدی که امواج صوتی مستقیم ارسال می شوند، امواج از زوایای گوناگون تابانده شده و دریافت می گردند. بنابراین تصاویر سه بعدی و مطمئن تری از جنین گرفته می شود که علاوه بر طول و عرض، عمق هم دارد. اسکن اندام می تواند به شکل دستی و از سوی سونوگرافیست یا با دستگاه های جدیدتر، توسط پروپ دستگاه صورت گیرد و تصویر سه بعدی را به همراه داشته باشد. این نوع سونوگرافی اخیرا پرکاربرد بوده و رواج بیشتری در بین مادران داشته است. این فرآیند تمام حرکات جنین را از جمله: خميازه کشيدن، سکسکه يا مکيدن شست را مشخص می کند و باعث ارتباط عاطفی قوی تری بین مادر و جنین می گردد.

در روش سونوگرافی چهار بعدی هم چون سونوگرافی سه بعدی یکی است با این اختلاف که در سونوگرافی چهار بعدی تصاویر دیر ارسال نمی شود و زمان فعلی حرکت جنین را نشان خواهد داد، يعنی پروسه زمان به آن افزوده می شود. در سونوگرافی چهار بعدی، سرعت سه بعدی بالا می رود و قطعات تصویر به سرعت روی هم قرار می گیرند و حرکات جنین مثل باز و بسته کردن دهان و حرکت دادن دست ها و پاها کاملا نمایان است. در گزارش سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی نباید این تصور نادرست به وجود بیاید که هیچ گونه مشکلی برای جنین به وجود نمی آید. انجام تمام آزمایشات روتین بارداری برای همه خانم ها و مادران باردار الزامی می باشد. بهتر است که در هفته های بین ۲۴ تا ۳۲ این سونوگرافی انجام شود تا تمام مشکلات جنین از جمله: لب شکری ، شكاف كام (كام شكری) ، اسپاینا بیفیدا ( نقایص ستون فقرات و نخاع جنین ) ، مشکلات مادرزادی قلب جنین و نقایص اندام جنین نظیر چند انگشتی و پا چماقی و … را با آن بررسی کرد. چنانچه مادران خواهان تعیین جنسیت جنین، باشند، سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی در هفته ۱۶ حاملگی باید با دقت تمام انجام شود. یکی دیگر از مزایای این سونوگرافی برای تعیین اختلالات و ناهنجاری های عصبی جنین و احتمال وجود فلج مغزی به کار گرفته می شود. بهتر است که مادران قبل از این آزمایش نيم ساعت قبل سونوگرافی ۳بعدی يک ليوان آبميوه طبيعی نوشيده باشند، تا جنين در طول سونوگرافی هوشيارتر باشد. این پروسه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول می کشد. یکی از عوارض جانبی این سونوگرافی با توجه به مقدار انرژی زیادی که به بدن مادر و جنین وارد می‌ نماید، دمای بدن جنین بالا رفته که ممکن است برای جنین ایجاد مشکل نماید. باید گفت که همه مادران به این سونوگرافی احتیاج ندارند.

سایر روش های تشخیصی در دوران بارداری

آزمایش بیوفیزیکال پروفايل

این تست معمولاً در اواخر بارداری صورت می گیرد. در این فرآیند سلامت کلی جنین و حرکاتش مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این سونوگرافی به منظور تعیین سقط های مادران، وجود فشار خون بالا، بیماری دیابت و عدم رشد جنین در داخل رحم انجام می ‌شود. در اين تست، نمره از ۱ تا ۱۰ به مادران داده می شود. این تست ممکن است در ۳ روز پی در پی انجام گیرد تا مقایسه ای با روزهای قبل داشته باشد.

آزمایش عدم استرس

اغلب این تست در هفته‌های ۳۸ تا ۴۲ حاملگی صورت می گیرد. ممکن است در شروع سه ماهه سوم انجام شود. این سونوگرافی به منظورتعیین حرکات جنین در طی یک دوره زمانی ۲۰ دقیقه ای و ارتباط آن با افزایش ضربان قلب محاسبه خواهد شد. باید نمره در: تون عضلانی، حرکات جنینی، حرکات تنفسی، میزان مایع آمنیوتیک، ضربان قلب محاسبه شود. به هر کدام از موارد ذکر شده نمره صفر(غیرطبیعی) یا نمره ۲ (طبیعی) داده خواهد شد. این آزمایش ها برای بررسی صحت و سلامتی جنین در موارد کاهش رشد جنین و کم بودن حرکات انجام می گیرد تا پزشک متخصص از عدم فشار به جنین جلوگیری به عمل آورد، و زایمان دیررس برای مادران اتفاق نیفتد.

برخی از خدمات مرکز تصویربرداری پزشکی نماطب

MRI

سنجش تراکم استخوان

رادیولوژی

سی تی اسکن اسپیرال

سونوگرافی کالر داپلر

راه های ارتباطی

بخش ام آر آی و رادیولوژی

۷۷۵۰۸۷۷۱-۷۷۵۲۹۷۸۳-۷۷۶۰۲۴۹۴-۷۷۶۰۰۴۰۵

بخش سی تی اسکن / سونوگرافی و سنجش تراکم استخوان

۷۷۵۰۱۲۹۷-۷۷۶۰۷۸۸۲-۷۷۶۰۱۰۳۹-۷۷۶۰۳۱۴۹

تلگرام : ۰۹۳۹۶۵۵۱۵۹۵

جواب دهی : ۷۷۶۳۲۳۶۸

info@namateb.com

کانال تلگرام

صفحه اینستاگرام

پاسخ

18 + 20 =